Η παχυσαρκία και οι επιπτώσεις της έχουν αποκτήσει τις τελευταίες δεκαετίες μορφή επιδημίας, κυρίως στις χώρες του δυτικού κόσμου, προκαλώντας σοβαρές συνοδές παθήσειςστον ασθενή. Η νόσος έχει σημαντικό αντίκτυπο στην υγεία, την κοινωνική και οικονομική ζωή του ασθενούς, ενώ έχει χρόνιο χαρακτήρα.

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, το στρες, η κούραση και η ανθυγιεινή διατροφή σε συνδυασμό με την έλλειψη άσκησης, αποτελούν τα κύρια αίτια εμφάνισης της παχυσαρκίας. Ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) αποτελεί έναν απλό τρόπο αξιολόγησης της βαρύτητας της παχυσαρκίας.

Παχυσαρκία και συνοδές παθήσεις

Οι συνοδές παθήσεις της παχυσαρκίας είναι ιδιαίτερα σοβαρές, καθώς η νόσος σχετίζεται με πολλές συνοδές ασθένειες.

• Καρδιαγγειακές παθήσεις: αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, στεφανιαία νόσος, έμφραγμα μυοκαρδίου, υπέρταση
• Μεταβολικά νοσήματα: σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ, μεταβολικό σύνδρομο, δυσλιπιδαιμία
• Επιβάρυνση μυοσκελετικού συστήματος: οστεοαρθρίτιδα, κινητικά προβλήματα, φθορές των αρθρώσεων της σπονδυλικής στήλης, του ισχίου και των γονάτων
• Αύξηση κινδύνου εμφάνισης διάφορων μορφών καρκίνου: μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας, ωοθηκών, προστάτη, παχέος εντέρου, νεφρού, οισοφάγου
• Μείωση προσδόκιμου ζωής κατά 6-7 χρόνια
• Αναπνευστικά προβλήματα, υποαερισμός, αποφρακτική άπνοια
• Χολολιθίαση
• Παγκρεατίτιδα

Ο παχύσαρκος ασθενής βιώνει σοβαρή δυσκολία εκτέλεσης των πιο απλών καθημερινών λειτουργιών. Το περπάτημα, η άθληση, οι χειρωνακτικές εργασίες και οι δουλειές στο σπίτι γίνονται εξαιρετικά απαιτητικές.

Οι συνέπειες της παχυσαρκίας έχουν αντίκτυπο και στη ψυχολογία του ασθενούς, Σε αυτό συμβάλει συχνά η χαμηλή αυτοεκτίμηση και τα αρνητικά σχόλια ή αντιδράσεις που λαμβάνει από τον κοινωνικό περίγυρο. Το πρόβλημα ενισχύεται και συχνά οδηγεί σε ποικίλης βαρύτητας κατάθλιψη σε περιπτώσεις που ο ασθενής βιώνει (πολύ συχνά) τα ανεπιτυχή αποτελέσματα δίαιτας ή άλλων συντηρητικών μέτρων αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

Παχυσαρκία – χειρουργική θεραπεία

Ο ασθενής με κλινικά σοβαρή παχυσαρκία πρέπει να λαμβάνει έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση και εξατομικευμένο πλάνο χειρουργικής θεραπείας από έναν ειδικό γενικό χειρουργό. Η παχυσαρκία θεραπεύεται και μαζί με αυτήν αποτελούν παρελθόν και οι παθήσεις που τη συνοδεύουν. Μεταξύ των πιο αποτελεσματικών χειρουργικών μεθόδων αντιμετώπισης της παχυσαρκίας περιλαμβάνονται:

• Γαστρικό μανίκι
• Γαστρική παράκαμψη
• Μίνι γαστρική παράκαμψη
• Χολοπαγκρεατική εκτροπή

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η εναπόθεση υπερβολικής ποσότητας λίπους στο σώμα. Φυσικά, η πάθηση αυτή σχετίζεται με τα κιλά του ατόμου, όμως δεν ορίζεται μόνο από αυτά. Αυτό σημαίνει πως παρόλο που κάποιος μπορεί να έχει φυσιολογικό βάρος, αν το ποσοστό λίπους στο σώμα του είναι αρκετά υψηλό, τότε μπορεί να θεωρηθεί παχύσαρκος. Η συγκεκριμένη κατάσταση έχει ορισθεί ως παχυσαρκία κανονικού βάρους και μπορεί να έχει τις ίδιες σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία με την κλασικά οριζόμενη παχυσαρκία.

Προκειμένου να καθορίσουμε αν έχουμε φυσιολογικά κιλά για το ύψος μας χρησιμοποιούμε το δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ), ο οποίος ωστόσο δε λαμβάνει υπόψιν το ποσοστό σωματικού λίπους. Για παράδειγμα, ένα άτομο με φυσιολογικό ΔΜΣ, μπορεί να έχει παράλληλα υψηλά ποσοστά λίπους στο σώμα του και ενδεχομένως να παρουσιάσει σχετιζόμενα προβλήματα υγείας.

Οι ερευνητές δεν έχουν καταφέρει ακόμα να καθορίσουν το ποσοστό εκείνο του σωματικού λίπους που θα κάνει τα άτομα φυσιολογικού βάρους να θεωρούνται παχύσαρκα, όπως επίσης και το κατά πόσον οι κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να είναι διαφορετικές ανάλογα με την ηλικία και το φύλο του ατόμου.

Όπως και στην περίπτωση της παχυσαρκίας, έτσι και στην παχυσαρκία κανονικού βάρους αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων υγείας. Τα πιο συχνά προβλήματα είναι:

• Καρδιαγγειακά νοσήματα
• Διαβήτης τύπου 2
• Υπερχοληστερολαιμία με αυξημένο επίπεδο τριγλυκεριδίων αλλά και χαμηλό επίπεδο λιποπρωτεΐνης υψηλής πυκνότητας (HDL, ή «καλής») χοληστερόλης
• Υψηλή πίεση του αίματος
• Μεταβολικό σύνδρομο

Ο γιατρός σας είναι αυτός που θα λύσει κάθε απορία σας σχετικά με το ποσοστό του σωματικού λίπους σας και μπορεί να θελήσει να το μετρήσει και να προτείνει πρόσθετες εξετάσεις για να διαγνώσει αν κινδυνεύετε από κάποια πάθηση σχετική με την παχυσαρκία. Επίσης, θα σας κατευθύνει σε έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής, ώστε να ξεκινήσετε να τρώτε πιο υγιεινά και να γίνετε πιο δραστήριοι, ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα της συγκεκριμένης πάθησης. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, είναι αναγκαία και η στοχευμένη χειρουργική παρέμβαση.

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι μία διαταραχή που περιγράφηκε αναλυτικά το 1988 από τον Gerald Reaven και περιλαμβάνει την ταυτόχρονη παρουσία, στο ίδιο άτομο, παθήσεων υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Τέτοιες είναι η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αρτηριακή υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία. Το σύνδρομο αυτό εμφανίζεται στο 40% του πληθυσμού σε άτομα μεγαλύτερα των 60 ετών, παρόλο που υπάρχει εκτίμηση ότι στις ΗΠΑ συναντάται και σε άτομα άνω των 20 ετών με ποσοστό 24%.

Πού οφείλεται το μεταβολικό σύνδρομο;

Το μεταβολικό σύνδρομο θεωρείται ότι προκαλείται κυρίως λόγω διατροφής που είναι πλούσια σε λιπαρά και υδατάνθρακες και όπως είναι φυσικό παρατηρείται σε μεγαλύτερη συχνότητα στο δυτικό κόσμο.

Η παχυσαρκία και ιδιαίτερα η μορφή της που χαρακτηρίζεται από σημαντική εναπόθεση λίπους ενδοκοιλιακά (σπλαγχνική παχυσαρκία), προκαλεί ελάττωση της δραστικότητας της ενδογενούς ινσουλίνης επί των ιστών (κυρίως των μυών, του ήπατος και του λιπώδους ιστού). Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη και προδιαθέτει σε μεγάλο βαθμό στην εμφάνιση του συνδρόμου. Επιπλέον, η ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα, το χαμηλό βάρος γέννησης, η πρόοδος της ηλικίας και το κάπνισμα συνδέονται επίσης με το σύνδρομο.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Δυστυχώς, το μεταβολικό σύνδρομο είναι συνήθως ύπουλο με αποτέλεσμα συνήθως να μην υπάρχουν συμπτώματα ή να σχετίζονται με τις επιμέρους παθήσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Τί προβλήματα δημιουργούνται από το μεταβολικό σύνδρομο;

Το μεταβολικό σύνδρομο συνδέεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως έμφραγμα και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, ενώ αποτελεί γενεσιουργό αιτία μίας πλειάδας νοσημάτων, όπως η στεάτωση ήπατος, χολολιθίαση, άπνοια στον ύπνο, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και αρκετές μορφές καρκίνου.

Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω το μεταβολικό σύνδρομο;

Η παχυσαρκία αποτελεί το πιο σημαντικό αίτιο του συνδρόμου που πρέπει να αντιμετωπίσει ο ασθενής. Με την απώλεια βάρους θα βελτιωθούν οι μεταβολικές διαταραχές, όπως το σάκχαρο, η πίεση και τα αυξημένα λιπίδια, μέσω της βελτίωσης της αντίστασης στην ινσουλίνη.

Γενικά, ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει μία υποθερμιδική δίαιτα με πολλά μικρά γεύματα, να εντάξει στην καθημερινότητά του την άσκηση και να διακόψει το κάπνισμα και το αλκοόλ. Επίσης, θα πρέπει να αντιμετωπίσει με ειδική φαρμακευτική αγωγή τις διάφορες μεταβολικές διαταραχές που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Εντούτοις, σε περίπτωση συνύπαρξης παχυσαρκίας με δείκτη μάζας σώματος μεγαλύτερο του 30, η ενδεδειγμένη σύγχρονη αντιμετώπιση (σύμφωνα με τις οδηγίες 51 Ενδοκρινολογικών Εταιριών παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής) του μεταβολικού συνδρόμου και του διαβήτη τύπου 2 είναι η διενέργεια μεταβολικής χειρουργικής επέμβασης. Η μεταβολική χειρουργική βελτιώνει ή και θεραπεύει πλήρως το διαβήτη τύπου 2 ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους την οποία, ωστόσο, επίσης επάγει.

Η προτεινόμενη σύγχρονη αντιμετώπιση του Διαβήτη 2 παρατίθεται στο παρακάτω διάγραμμα:

Η Γαστρική Παράκαμψη μίας αναστόμωσης ή mini γαστρική παράκαμψη (One Anastomosis / Mini Gastric Bypass – OA/MGB) είναι μία τροποποίηση της κλασικής γαστρικής παράκαμψης για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η οποία ωστόσο προκαλεί σημαντικότερη μεταβολή των ορμονών που παράγονται στο έντερο και σχετίζονται με τον έλεγχο της όρεξης.

Η mini γαστρική παράκαμψη πραγματοποιήθηκε πρώτη φορά το 1997 από τον Robert Rutledge και σήμερα, με την εξέλιξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, γίνεται όλο και περισσότερο δημοφιλής ως μια ιδιαίτερα αποτελεσματική και λιγότερο χρονοβόρα εναλλακτική λύση σε σχέση με την κλασσική γαστρική παράκαμψη ή τη sleeve γαστρεκτομή.

Πώς πραγματοποιείται η επέμβαση της γαστρικής παράκαμψης μίας αναστόμωσης;

Η διάρκεια της επέμβασης είναι περίπου 1-1½ ώρα. Αρχικά, γίνεται διαχωρισμός του στομάχου σε δύο μέρη και σχηματίζεται ένας νέος, στενότερος και μακρύς γαστρικός θύλακος που θα δέχεται λιγότερη τροφή.

Αφού σχηματιστεί ο νεοστόμαχος, ο χειρουργός τον αναστομώνει (τον ενώνει) με ένα πιο περιφερικό τμήμα εντέρου, αποκόπτοντας ουσιαστικά από την επαφή με την τροφή το αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου, μήκους περίπου 200 εκ.  Με αυτόν τον τρόπο, το φαγητό περνάει κατευθείαν από το νέο στομάχι στο περιφερικό λεπτό έντερο, όπου εκεί πια συναντά τα πεπτικά υγρά. Έτσι, σε συνδυασμό με την ανορεξία που προκαλεί η επέμβαση μειώνεται σημαντικά και η απορρόφηση των θερμίδων από τον οργανισμό, οδηγώντας σε σημαντική απώλεια βάρους.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της mini γαστρικής παράκαμψης έναντι της κλασσικής γαστρικής παράκαμψης;

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι ασθενείς και οι χειρουργοί επιλέγουν την mini γαστρική παράκαμψη. Μερικά από τα σημαντικότερα οφέλη της συγκεκριμένης τεχνικής είναι:

• Η επέμβαση περιλαμβάνει μία μόνο αναστόμωση
• Δεν δημιουργούνται εσωτερικές κήλες
• Ο χρόνος της χειρουργικής επέμβασης και της ανάρρωσης είναι μικρότερος
• Είναι πιο αποτελεσματική στην απώλεια βάρους έναντι της γαστρικής παράκαμψης και της sleeve γαστρεκτομής, ενώ έχει ισάξια αποτελέσματα στην ίαση ή βελτίωση του διαβήτη 2 και της υπερλιπιδαιμίας
• Η διαδικασία της επέμβασης είναι τεχνικά πιο εύκολη και εύκολα αναστρέψιμη, αν και οι ασθενείς είναι στην πλειοψηφία ευχαριστημένοι με την απώλεια βάρους που επιτυγχάνουν.

Λόγω των παραπάνω πλεονεκτημάτων, η mini γαστρική παράκαμψη θεωρείται μια απλή, ασφαλής και αποτελεσματική επέμβαση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του μεταβολικού συνδρόμου, με τη δημοτικότητά της να αυξάνεται διαρκώς.

Η παχυσαρκία αποτελεί μία σύγχρονη επιδημία. Μάλιστα, σε συνδυασμό με τις παθήσεις που τη συνοδεύουν, αποτελεί σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως.

Προβλήματα υγείας από την παχυσαρκία

Η  παχυσαρκία συνδέεται με πολυάριθμα άλλα νοσήματα, υψηλής επικινδυνότητας, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, οι παθήσεις της καρδιάς και των αγγείων, τα εγκεφαλικά επεισόδια ενώ έχει σαφώς αποδειχθεί η σύνδεσή της με αρκετές μορφές καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του οισοφάγου, του μαστού, του παχέος εντέρου, του προστάτη και του παγκρέατος. Επιπρόσθετα, η παχυσαρκία επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του ατόμου, καθιστώντας δύσκολες ακόμη και απλές λειτουργίες της καθημερινότητας. Έτσι, το άτομο οδηγείται συχνά σε σοβαρές μορφές κατάθλιψης.

Η δίαιτα, η αλλαγή του τρόπου ζωής και η υιοθέτηση αυξημένης σωματικής δραστηριότητας, αν και θεμιτές,  δεν είναι δυστυχώς εύκολα εφαρμόσιμες, ιδίως σε περιπτώσεις κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας. Τα όποια θετικά αποτελέσματα είναι συνήθως βραχυχρόνια με ακόλουθη συνήθως επανάκτηση του βάρους. Ως αποτέλεσμα, το άτομο υφίσταται νέα ψυχολογική επιβάρυνση.

Ως εκ τούτου, η χειρουργική αντιμετώπιση είναι μία ολοένα και πιο συχνή επιλογή στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

Ασφάλεια επεμβάσεων παχυσαρκίας

Τα τελευταία χρόνια, η εφαρμογή της βαριατρικής χειρουργικής έχει αυξηθεί ραγδαία, ωστόσο υψηλό διατηρείται ακόμη το ποσοστό ανησυχίας και η επιφυλακτικότητα από τους ασθενείς, σχετικά με το κατά πόσο οι εγχειρήσεις παχυσαρκίας είναι αποτελεσματικές ασφαλείς. Η απάντηση είναι πως υπάρχει σαφής και απόλυτη επιστημονική τεκμηρίωση πως οι εγχειρήσεις παχυσαρκίας είναι και ασφαλείς και αποτελεσματικές, όταν διενεργούνται επί σωστών ενδείξεων, στην αντιμετώπιση της κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας. Ας σημειωθεί πως ο κίνδυνος επιπλοκών από αυτές τις επεμβάσεις παγκοσμίως είναι μικρότερος από συνήθεις επεμβάσεις , όπως π.χ. οι ορθοπαιδικές επεμβάσεις αρθροπλαστικής ισχίου. Μάλιστα, ο κίνδυνος για την υγεία του ασθενούς επί μακροχρόνιας παρουσίας της παχυσαρκίας είναι πολύ μεγαλύτερος από τον κίνδυνο της επέμβασης της ίδιας για την απώλεια βάρους.

Πώς επιλέγω τη σωστή επέμβαση παχυσαρκίας;

Η επιλογή μίας επέμβασης παχυσαρκίας δεν είναι εύκολη διαδικασία και δεν πρέπει να ακολουθεί τη «μόδα» της εποχής. Ανάλογα με τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο ασθενής, τις διατροφικές του συνήθειες και το μέγεθος της παχυσαρκίας του, προτείνεται από τον χειρουργό η επέμβαση που ενδείκνυται, ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα με τον μικρότερο κίνδυνο επιπλοκών. Όταν οι εγχειρήσεις παχυσαρκίας πραγματοποιούται από εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα και έχει προηγηθεί κατάλληλη προετοιμασία του ασθενούς, τα ποσοστά εμφάνισης επιπλοκών είναι εξαιρετικά χαμηλά, ενώ τα ποσοστά θνησιμότητας αγγίζουν το μηδέν. Η λαπαροσκοπική διενέργεια των επεμβάσεων εξάλλου αποτελεί πλέον τον κανόνα και ελαχιστοποιεί το μετεγχειρητικό πόνο, ενώ επιταχύνει το χρόνο ανάρρωσης.

Μία επέμβαση αντιμετώπισης παχυσαρκίας για να είναι αποτελεσματική προϋποθέτει τη σωστή ενημέρωση του ασθενούς από τον γιατρό του, σχετικά με τα οφέλη σε σχέση με τις υπάρχουσες προσδοκίες και τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε μεθόδου. Η χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι μία σημαντική απόφαση για τον ασθενή, απαιτεί κάποιο χρόνο ώστε να διερευνήσει τις επιλογές του και φυσικά με τη βοήθεια του ειδικού χειρουργού να επιτύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Κι αυτό δεν είναι άλλο από την οριστική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε συνδυασμό με τη βελτίωση ή και πλήρη ίαση των νοσημάτων που τη συνοδεύουν.

Η παχυσαρκία επηρεάζει τη λειτουργία όλων των οργάνων του ανθρώπινου σώματος, προδιαθέτοντας σε πολυάριθμες συστηματικές παθήσεις.

Σύμφωνα, μάλιστα με δεδομένα του Διεθνή Οργανισμού Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC), τμήματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), υπάρχουν πλέον ισχυρές ενδείξεις για τη σύνδεση της παχυσαρκίας, ιδιαίτερα της κλινικά σοβαρής μορφής της (δείκτης μάζας σώματος – ΒΜΙ > 40 kg/m²), με την ανάπτυξη καρκίνου.

Πιο συγκεκριμένα, η παχυσαρκία σχετίζεται με έως και το 40% όλων των μορφών καρκίνου, γεγονός ιδιαίτερα ανησυχητικό καθώς τα 2/5 του πληθυσμού παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα σωματικού βάρους.

Παχυσαρκία και Καρκίνος

Με ποιες μορφές καρκίνου συνδέεται η παχυσαρκία;

Η παχυσαρκία έχει συσχετιστεί σαφώς με αρκετές μορφές καρκίνου, σε διάφορα όργανα, όπως:

1. Οισοφάγος
2. Πάγκρεας
3. Παχύ έντερο και ορθό
4. Ήπαρ
5. Χοληδόχος κύστη
6. Μαστός (μετά την εμμηνόπαυση)
7. Ενδομήτριο
8. Νεφρός
9. Προστάτης

Πώς η παχυσαρκία επηρεάζει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου;

Οι μηχανισμοί με τους οποίους η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο καρκινογένεσης δεν είναι σαφώς ξεκαθαρισμένοι. Βαρύνουσας σημασίας είναι η εντόπιση του λιπώδους ιστού, με την περίσσεια του κεντρικώς εντοπιζόμενου (σπλαγχνικού) λίπους να αποτελεί σημαντικό προδιαθεσικό παράγοντα. Η καρκινογενετική τάση ασθενών με παχυσαρκία αποδίδεται στους ακόλουθους μηχανισμούς:

• Αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξημένα κυκλοφορούντα επίπεδα πεπτιδίων, όπως ο Insulin – like Growth Factor (IGF) – 1 που ευνοούν την αύξηση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού, την αναστολή της αποπτωτικής διαδικασίας και την αυξημένη ενεργειακή δραστηριότητα των καρκινικών κυττάρων
• Χρόνια φλεγμονώδης εξεργασία που χαρακτηρίζει την παχυσαρκία και χαρακτηρίζεται από την παραγωγή πλειάδας φλεγμονωδών μεσολαβητών, ιδίως  IL-6, TNF-α, VEGF and MCP-1. Η χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση αποτελεί πρόδρομο γνώρισμα της καρκινικής δραστηριότητας.
• Τροποποίηση της εντερικής μικροβιακής χλωρίδας (microbiota) σε ασθενείς με κλινικά σοβαρή παχυσαρκία, η οποία διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην κατανάλωση ενέργειας και στην αποθήκευση του λιπώδους ιστού στον οργανισμό, συμβάλλοντας στη χρόνια φλεγμονώδη εξεργασία που χαρακτηρίζει την παχυσαρκία.

Η απώλεια βάρους μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου;

Υπάρχουν αρκετές και με σαφείς ενδείξεις μελέτες ότι η απώλεια βάρους δρα θετικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου ιδίως του μαστού, επιθετικών μορφών καρκίνου του προστάτη και του οισοφάγου.

Η χειρουργική της κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας ειδικότερα, αποδεδειγμένα πια ελαττώνει τη συχνότητα εμφάνισης γαστρεντερικών νεοπλασιών, με σύγχρονη ελάττωση της σχετιζόμενης θνητότητας και αύξηση της επιβίωσης.

Είναι σαφές πως η αποκωδικοποίηση των μηχανισμών της καρκινογένεσης στα παχύσαρκα άτομα θα ανοίξει νέες στοχευμένες  πρακτικές τόσο στη συντηρητική όσο και στη χειρουργική τους αντιμετώπιση.

Παχυσαρκία και εγκυμοσύνη

Η παχυσαρκία, μεταξύ των άλλων προβλημάτων που δημιουργεί, σχετίζεται με υπογονιμότητα και ελαττωμένη πιθανότητα σύλληψης στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, μέσω διαφόρων μηχανισμών:

• Αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων
• Ολιγο- / αμηνόρροια
• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
• Κακή ποιότητα σπέρματος (ανδρική παχυσαρκία)

Η εγκυμοσύνη εξάλλου, αν αυτή επιτευχθεί, σε μία παχύσαρκη έγκυο – ιδίως σε περιπτώσεις κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας – σχετίζεται με μεγαλύτερο ποσοστό επιπλοκών σε σχέση με τις εγκύους φυσιολογικού βάρους. Κάποιες από τις επιπλοκές που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαιτίας της παχυσαρκίας είναι:

• Σακχαρώδης διαβήτης κύησης
• Υπέρταση κύησης
• Προεκλαμψία
• Θρομβοεμβολικά / αιμορραγικά επεισόδια
• Αυτόματη αποβολή
• Αδυναμία απώλειας πλεονάζοντος βάρους μετά την εγκυμοσύνη

Επιπλέον, ορισμένα από τα προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν στο κύημα / βρέφος είναι:

• Μακροσωμία
• Χρόνιες παθήσεις (διαβήτης, προβλήματα καρδιάς)
• Γενετικές ανωμαλίες

Πόσα κιλά μπορώ να πάρω κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μου;

Στην περίπτωση που μία γυναίκα είναι παχύσαρκη και έγκυος σε ένα παιδί, η συνιστώμενη αύξηση βάρους είναι από 5 μέχρι 9 κιλά, ενώ αν διανύει πολύδυμη κύηση 11 έως 19 κιλά. Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Μαιευτικής και Γυναικολογίας, οι έγκυες που παίρνουν περισσότερα κιλά από αυτά που τους συνιστά ο γιατρός τους, έχουν 50% πιο πολλές πιθανότητες να αντιμετωπίσουν τις παραπάνω επιπλοκές.

Θα χρειαστώ ειδική φροντίδα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

Είναι αλήθεια πως μία παχύσαρκη έγκυος χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και καθοδήγηση, ώστε να τεθούν εφικτοί στόχοι που έχουν ως προτεραιότητα την υγεία του βρέφους μέσα από μία διατροφή που δεν του στερεί τα απαιτούμενα θρεπτικά συστατικά για την ομαλή ανάπτυξή του.

Ποια μέτρα μπορώ να λάβω για να έχω μια υγιή εγκυμοσύνη;

Υπάρχουν ορισμένοι τρόποι για να περιορίσετε τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην εγκυμοσύνη σας και να εξασφαλίσετε τόσο τη δική σας υγεία όσο και του μωρού σας.

1. Αν είστε παχύσαρκη και σκέφτεστε να μείνετε έγκυος, προγραμματίστε ένα ραντεβού με τον γιατρό σας για να σας προτείνει τρόπους να φτάσετε σε ένα υγιές βάρος πριν την εγκυμοσύνη
2. Επισκεφτείτε συχνά τον γιατρό σας κατά την εγκυμοσύνη σας για να παρακολουθείτε την υγεία τη δική σας και του εμβρύου
3. Ακολουθήστε υγιεινή διατροφή
4. Διατηρηθείτε δραστήριες
5. Σταματήστε το αλκοόλ και το κάπνισμα

Η χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας βελτιώνει τις πιθανότητες να μείνω έγκυος και να έχω μια υγιή εγκυμοσύνη;

Σε περιπτώσεις κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως η γονιμότητα αυξάνεται μετά τη χειρουργική απώλεια βάρους τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, καθώς επιτυγχάνεται:

• Ομαλοποίηση του καταμήνιου κύκλου
• Βελτίωση των συμπτωμάτων του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών
• Αύξηση επιτυχούς επίτευξης αυτόματης και τεχνητής γονιμοποίησης

Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα είναι θετικά στην πλειοψηφία των περιπτώσεων και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μετά προηγηθείσα επέμβαση παχυσαρκίας. Οι περισσότερες μελέτες συντείνουν πως ελαττώνονται οι σχετιζόμενες με την κύηση μεταβολικές επιπλοκές:

• Σακχαρώδης διαβήτης
• Υπέρταση
• Προεκλαμψία
• Μακροσωμία

αν και αυξάνει σε μικρό βαθμό η συχνότητα προωρότητας του νεογνού.

Είναι σαφές πως, αν και η παχυσαρκία  αυξάνει τον κίνδυνο για επιπλοκές στην εγκυμοσύνη, η σωστή συνεργασία της εγκύου με την ιατρική ομάδα μπορεί να επιτύχει την ομαλή διαχείριση οποιασδήποτε κατάστασης.

H χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί τη μοναδική μακροπρόθεσμα αποτελεσματική θεραπεία της κλινικά σοβαρής ή νοσογόνου παχυσαρκίας. Διάφορες χειρουργικές τεχνικές έχουν εφαρμοστεί και τροποποιηθεί με το πέρασμα του χρόνου, κάτι που υποδεικνύει πως δεν υπάρχει μία επέμβαση κατάλληλη για τον κάθε ασθενή που πάσχει από κλινικά σοβαρή παχυσαρκία.

Σίγουρα, η επιλογή της επέμβασης παχυσαρκίας στην οποία θα υποβληθείτε δεν είναι μία εύκολη διαδικασία. Ωστόσο, στη σύγχρονη εποχή δύο επεμβάσεις θεωρούνται ως οι πιο αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της νόσου. Η επιμήκης γαστρεκτομή και η γαστρική παράκαμψη – γαστρικό bypass (ιδίως η παράκαμψη μίας αναστόμωσης) αποτελούν καλά τεκμηριωμένες χειρουργικές επιλογές για μόνιμη λύση στο πρόβλημα της παχυσαρκίας, προσφέροντας υψηλό ποσοστό απώλειας βάρους του ασθενούς.

Ο χειρουργός παχυσαρκίας, λαμβάνοντας υπόψη του τη μοναδικότητα του ασθενή, θα τον ενημερώσει για εκείνη που ταιριάζει καλύτερα στην περίπτωσή του και θα μπορέσει να του προσφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Σημεία Αξιολόγησης Επιμήκους Γαστρεκτομής έναντι Γαστρικής Παράκαμψης

Για να είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε τις δύο επεμβάσεις, θα εξετάσουμε τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

1. Μηχανισμός λειτουργίας
2. Απώλεια βάρους και Βελτίωση συνοδών προβλημάτων υγείας
3. Χρονική διάρκεια επέμβασης
4. Ανάρρωση
5. Κίνδυνος επιπλοκών
6. Διατροφή μετά το χειρουργείο

Μηχανισμός Λειτουργίας

Βασικό σημείο αφετηρίας για να κατανοήσουμε τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των δύο επεμβάσεων, είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν.

Και στις δύο περιπτώσεις, επέρχεται ταχέως το αίσθημα του κορεσμού («δεν μπορώ να φάω άλλο»), το οποίο εν μέρει οφείλεται στην ελαττωμένη χωρητικότητα του στομάχου. Συνυπάρχουν όμως και άλλοι μηχανισμοί που συμβάλλουν στην ελαττωμένη πρόσληψη τροφής.

Στην επιμήκη γαστρεκτομή (γαστρικό μανίκι), αφαιρείται το μεγαλύτερο τμήμα του στομάχου όπου εκκρίνονται ορμόνες (γκρελίνη) που προκαλούν το αίσθημα της πείνας. Ως αποτέλεσμα, ο ασθενής αισθάνεται ότι πεινάει πολύ λιγότερο.

Στην περίπτωση της γαστρικής παράκαμψης, διενεργούνται διατομές και αναστομώσεις στομάχου και εντέρου, οι οποίες μειώνουν την ποσότητα των θερμίδων που απορροφά ο οργανισμός. Ταυτόχρονα, λόγω της αλλαγής της φυσιολογικής οδού από όπου διέρχεται η τροφή, παράγονται κάποιες ορμόνες (ινκρετίνες) οι οποίες προκαλούν εντονότατη ανορεξία.

Απώλεια Βάρους και Βελτίωση συνοδών νοσημάτων

Και οι δύο επεμβάσεις είναι αποτελεσματικές στην απώλεια βάρους,  με τη μέγιστη απώλεια να καταγράφεται στους 15 μήνες μετά την επέμβαση. Η απώλεια αυτή αντιστοιχεί στο 60-70% του πλεονάζοντος βάρους στην επιμήκη γαστρεκτομή και το 80-90% στη γαστρική παράκαμψη.  Ωστόσο, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε γαστρική παράκαμψη τείνουν να διατηρούν μακροπρόθεσμα καλύτερα και πιο σταθερά το βάρος τους.

Επιπλέον, οι παθήσεις που συνδέονται με την παχυσαρκία (υπέρταση, διαβήτης 2, υπερχοληστερολαιμία, άπνοια στον ύπνο κλπ.) παρουσιάζουν βελτίωση και σε ορισμένες περιπτώσεις πλήρη ίαση και στις δύο επεμβάσεις, με τη γαστρική παράκαμψη να προσφέρει όμως καλύτερα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2 και της υπερχοληστερολαιμίας.

Χρονική Διάρκεια Επέμβασης

Ο μέσος χρόνος που απαιτείται για την επέμβαση της γαστρικής παράκαμψης είναι 160 λεπτά (100 λεπτά για την τροποποίηση της «μίνι» γαστρικής παράκαμψης), ενώ για την επέμβαση της επιμήκους γαστρεκτομής είναι περίπου 80 λεπτά.

Ανάρρωση

Το διάστημα που χρειάζεται ο ασθενής για να αναρρώσει και από τις δύο επεμβάσεις είναι σχεδόν ανάλογο.

Κίνδυνος Επιπλοκών

Οι επεμβάσεις είναι και ασφαλείς και αποτελεσματικές, όταν διενεργούνται επί σωστών ενδείξεων, στην αντιμετώπιση της κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας. Η θνητότητα δεν αποτελεί σημαντικό ζήτημα για καμία από τις δύο επεμβάσεις (είναι της τάξης του 0.3%), ενώ ο κίνδυνος επιπλοκών από αυτές τις επεμβάσεις παγκοσμίως είναι μικρότερος από συνήθεις επεμβάσεις , όπως π.χ. οι ορθοπαιδικές επεμβάσεις αρθροπλαστικής ισχίου

Στη γαστρική παράκαμψη είναι αναγκαία η πιο αυστηρή διαιτητική παρακολούθηση για την αποφυγή μεταβολικών επιπλοκών. Στην επιμήκη γαστρεκτομή μπορεί να αναπτυχθεί μετεγχειρητικά γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

Διατροφή μετά το χειρουργείο

Έπειτα και από τις δύο επεμβάσεις, ο ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει προσεκτική διατροφή (αρχικά καθορισμένη από διαιτολόγο) και, ιδανικά πρόγραμμα αερόβιας άσκησης. Η γαστρική παράκαμψη απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση του επιπέδου των βιταμινών και πρωτεϊνών και χορήγηση συμπληρωμάτων. Η χορήγηση συμπληρωμάτων δεν είναι συνήθως αναγκαία αρχικά στην επιμήκη γαστρεκτομή

Επιμήκης γαστρεκτομή ή γαστρική παράκαμψη;

Η επέμβαση που θα είναι καλύτερη και πιο αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας θα καθοριστεί από την εξατομικευμένη εκτίμηση του ασθενούς.

Ο έμπειρος χειρουργός παχυσαρκίας θα εξετάσει το ιατρικό σας ιστορικό και θα ζητήσει πληροφορίες για τις διατροφικές συνήθειες και τον τρόπο ζωής σας.

Έπειτα από μία αναλυτική συζήτηση με τον ασθενή για τους στόχους και τις ανησυχίες του, καθώς και μετά από την ενημέρωσή του σχετικά με την επέμβαση που του ταιριάζει καλύτερα, ιατρός και ασθενής μπορούν να είναι σίγουροι ότι έχουν επιλέξει την καλύτερη επέμβαση για το συγκεκριμένο περιστατικό.

Αν έχετε οποιονδήποτε προβληματισμό ή χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις επεμβάσεις για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο 210 6856177.

Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Χαράλαμπος Σπυρόπουλος, MD, PhD, FACS, Διευθυντής της Γ’ Χειρουργικής Κλινικής του νοσοκομείου Ιασώ General και πιστοποιημένο μέλος του Κολεγίου Χειρουργών των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Λαπαροενδοσκοπικής Εταιρίας, είναι στη διάθεσή σας.

Η παχυσαρκία στη μέση και τρίτη ηλικία είναι μία όλο και πιο συχνή κατάσταση, προκαλώντας ιδιαίτερη ανησυχία λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που έχει για την υγεία.

Είναι γεγονός ότι καθώς μεγαλώνουμε το σώμα μας και ο τρόπος που αυτό λειτουργεί, μεταβάλλεται. Οι αλλαγές αυτές σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερες, σύγχρονες συνθήκες ζωής οδηγούν συχνά σε αύξηση του σωματικού βάρους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην εμφάνιση παχυσαρκίας.

Παχυσαρκία και Ηλικία

Τί αλλάζει στο σώμα μας καθώς μεγαλώνουμε;

Με την πάροδο του χρόνου, ο οργανισμός μας έχει την τάση να μειώνει τον βασικό του μεταβολισμό, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 40 ετών.

Ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι ότι αλλάζει η σύσταση του σώματός μας, με αποτέλεσμα την προοδευτική μείωση της μυϊκής μάζας, με ταυτόχρονη αύξηση της εναπόθεσης λιπώδους οστού. Εκτός αυτού, οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν ιδίως στις γυναίκες (εμμηνόπαυση), επηρεάζουν κατά πολύ τα επίπεδα του ανθρώπινου μεταβολισμού.

Τί αλλάζει καθώς μεγαλώνουμε;

Στην Ελλάδα, ο χρόνος που αφιερώνεται σε φυσική άσκηση, από την παιδική κιόλας ηλικία, είναι πολύ μικρότερος σε σχέση με τους πληθυσμούς της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης.

Καθώς, λοιπόν, μεγαλώνουμε, η αύξηση των υποχρεώσεων, η μείωση των αντοχών και η καθιέρωση ενός κακού διαιτητικού μοντέλου, έχουν ως αποτέλεσμα συχνά την πλήρη απουσία οποιασδήποτε φυσικής δραστηριότητας, με φυσικό επακόλουθο το αυξημένο βάρος και την παχυσαρκία.

Επιπτώσεις Παχυσαρκίας & Πρόληψη

Οι επιπτώσεις που έχει για την υγεία μας η παχυσαρκία, σε οποιαδήποτε ηλικία, είναι καλά τεκμηριωμένες.

Εκτός από την πρόκληση ή την επιδείνωση των γνωστών προβλημάτων υγείας (υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτης), η παχυσαρκία εκθέτει την πλειοψηφία των ασθενών σε μία κατάσταση διαρκούς φλεγμονής του ανθρωπίνου σώματος, με αποτέλεσμα την πολύ συχνή συνύπαρξη του μεταβολικού συνδρόμου, δηλαδή της σύγχρονης παρουσίας σοβαρών παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία και η μη αλκοολική ηπατική νόσος, αλλά και την ανάπτυξη συγκεκριμένων μορφών καρκίνου (ενδομητρίου, προστάτη, οισοφάγου, παχέος εντέρου).

Για τους παραπάνω λόγους, κρίνεται απαραίτητη η πρόληψη της νόσου, με υιοθέτηση τακτικής άσκησης και ισορροπημένης διατροφής, ως αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας.

Αντιμετώπιση Παχυσαρκίας

Στην περίπτωση που η παχυσαρκία ήρθε για να μείνει, ακόμη και μετά από πολλές προσπάθειες δίαιτας, οι ασθενείς πρέπει να απευθυνθούν σε ειδικό χειρουργό παχυσαρκίας που θα τους ενημερώσει για τις διαθέσιμες επεμβάσεις για την αντιμετώπιση της κλινικά σοβαρής παχυσαρκίας και θα τους συμβουλεύσει σχετικά με το είδος της επέμβασης που είναι κατάλληλο για την περίπτωσή τους.

Οι σύγχρονες επεμβάσεις για την παχυσαρκία αποτελούν τη μόνη λύση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας και προσφέρουν στον ασθενή ποιοτική ζωή, απαλλαγμένη ταυτόχρονα από τα συνοδά νοσήματα και τις επιπλοκές που αυτά προκαλούν.

Για να ενημερωθείτε περισσότερο σχετικά με την παχυσαρκία και τις βαριατρικέςεπεμβάσεις μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο  2106856177. Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Χαράλαμπος Σπυρόπουλος είναι στη διάθεσή σας.